Loont die extra werkdag eigenlijk wel?

Anne werkt vier dagen in de zorg, huurt een appartement en krijgt zorg- en huurtoeslag. Haar leidinggevende vraagt of ze er een dag bij wil. Een vijfde dag, een kwart meer loon: dat klinkt als een makkelijke ja. Toch twijfelt ze, want een collega waarschuwde haar dat “je er bijna niks van overhoudt”. Heeft die collega gelijk?

Het korte antwoord: voor een deel wel. Niet omdat de belasting zo hoog is, maar omdat Anne’s toeslagen meebewegen met haar inkomen. Gaat ze meer verdienen, dan gaan haar zorg- en huurtoeslag omlaag. Die twee dingen gebeuren tegelijk, en samen halen ze een flinke hap uit elke extra euro.

Wat je echt overhoudt van een euro erbij

De eerlijke maat is niet je brutoloon, maar je besteedbaar inkomen: je nettoloon plus je toeslagen. De vraag is hoeveel daarvan toeneemt als je brutoloon met honderd euro stijgt. Voor een alleenstaande huurder met toeslagen ziet dat er zo uit:

Lees de dip in het midden goed: rond een inkomen van €32.000 tot €40.000 houdt deze huurder van elke honderd euro brutoloon erbij nog maar zo’n 16 euro over. De rest verdampt in lagere toeslagen en belasting. In datzelfde traject groeit haar besteedbaar inkomen van ongeveer €2.781 naar €2.938 per maand: tienduizend euro meer bruto op jaarbasis levert netto dus nog geen tweehonderd euro per maand op.

Dat is de “armoedeval” waar je weleens over hoort. Het is geen bewust ontworpen valkuil, maar het optellen van losse regelingen die ieder voor zich logisch zijn. Zorgtoeslag bouwt boven het drempelinkomen van €29.736 af met 13,73% per euro; huurtoeslag is met 27% per euro voor een alleenstaande nog scherper. Loop je daar precies doorheen, dan tellen die percentages op tot een verborgen belasting die je nergens op je loonstrook terugziet.

Dus: niet doen?

Dat is de verkeerde conclusie. Drie dingen om in je hoofd te houden.

Ten eerste is de dip een traject, geen eindstation. Klim je er bovenuit, dan trekt het aandeel dat je overhoudt weer aan, omdat de toeslagen dan al grotendeels weg zijn en alleen de gewone belasting overblijft. De vijfde dag van Anne kan haar juist net door de dip heen tillen.

Ten tweede telt niet alleen het geld. Meer werken kan betekenen: meer pensioenopbouw, een sterkere positie op je werk, of simpelweg werk dat je graag doet. Het omgekeerde geldt ook: als die extra dag je weinig oplevert én je vrije tijd kost, is het volkomen redelijk om nee te zeggen.

Ten derde, en dat is het belangrijkste: het hangt volledig van jóuw situatie af. Welke toeslagen je krijgt, of je een partner hebt, of je huurt of koopt: het verschuift het hele plaatje. Dé grens bestaat niet, alleen jouw grens.

Reken het door voor je eigen situatie

Daarom is dit precies het soort vraag waarvoor je beter even rekent dan gokt. De calculator invloed van ander loon zet je nettoloon, je toeslagen en je besteedbaar inkomen voor een reeks salarissen onder elkaar, zodat je ziet op welk traject een hoger loon nauwelijks aantikt en waar de extra uren juist wél lonen. Wil je eerst weten op welke toeslagen je nu recht hebt, gebruik dan de toeslagen calculator.

Anne’s collega had dus half gelijk. Voor sommige loonstappen klopt het dat je weinig overhoudt. De kunst is om te weten of jouw stap er net zo eentje is.